کرایوتراپی چیست و چگونه در درمان زگیل تناسلی کاربرد دارد؟

کرایو تراپی زگیل تناسلی یکی از روش‌ های پرکاربرد و مؤثر در درمان ضایعات پوستی ناشی از ویروس HPV به شمار می‌ رود. این روش با استفاده از سرمای شدید (معمولاً نیتروژن مایع) باعث انجماد و از بین رفتن سلول‌ های آلوده می‌ شود. کرایوتراپی به‌ عنوان روشی غیرتهاجمی و سریع، به‌خ صوص برای زگیل‌ های سطحی و کوچک ناحیه تناسلی، انتخاب مناسبی محسوب می‌ شود و در بیشتر موارد بدون نیاز به بستری انجام می‌ گیرد.

کرایوتراپی زگیل تناسلی علاوه‌بر اثربخشی بالا، دوره نقاهت کوتاهی دارد و معمولاً با درد یا عارضه خاصی همراه نیست. با این حال، تشخیص دقیق محل و نوع زگیل پیش از شروع درمان اهمیت زیادی دارد تا از بازگشت مجدد ضایعه جلوگیری شود. افرادی که دچار زگیل تناسلی هستند، بهتر است با مشاوره پزشک متخصص درباره مناسب‌ ترین روش درمانی تصمیم‌ گیری کنند و نسبت به مراقبت‌ های پس از کرایوتراپی آگاهی کامل داشته باشند.

کرایوتراپی چیست و چه کاربردی در درمان ضایعات پوستی دارد؟

کرایوتراپی یا سرمادرمانی، یکی از روش‌ های نوین و غیرتهاجمی برای درمان ضایعات پوستی پیش‌سرطانی، زگیل‌ های تناسلی، خال و تگ‌ های پوستی به شمار می‌ رود. این روش درمانی با استفاده از نیتروژن مایع و ایجاد سرمای شدید، موجب فریز کردن سلول‌ های آسیب‌ دیده می‌ شود. در نتیجه، ناحیه مورد نظر تاول زده و طی چند هفته با پوست‌ اندازی، ترمیم می‌ گردد. کرایوتراپی در مقایسه با روش‌ های تهاجمی، روشی ایمن، سریع و کم‌ عارضه محسوب می‌ شود که روزبه‌ روز بر محبوبیت آن افزوده می‌شود.

کرایوتراپی نه‌ تنها برای درمان مشکلات پوستی به کار می‌ رود، بلکه در برخی موارد برای لاغری موضعی نیز کاربرد دارد. مکانیزم اثر این روش بر اساس کاهش دمای بافت، افزایش متابولیسم یا از بین بردن سلول‌ های هدف است. انتخاب این روش درمانی باید زیر نظر پزشک متخصص صورت گیرد تا بهترین نتیجه حاصل شود و خطر بازگشت ضایعه به حداقل برسد.

انواع کرایوتراپی

سرمادرمانی یا کرایوتراپی بسته به نوع ضایعه و هدف درمان، به سه روش مختلف انجام می‌شود. هر یک از این روش‌ ها از مواد سرمایشی متفاوتی استفاده می‌ کنند و در موارد خاصی کاربرد دارند:

۱. کرایوتراپی با نیتروژن مایع

این روش رایج‌ ترین نوع کرایوتراپی است که با دمای بسیار پایین نیتروژن مایع (حدود منفی ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد) انجام می‌ شود. به این روش، انجماد-ذوب دوبل نیز گفته می‌ شود. نیتروژن مایع به‌ سرعت به بافت نفوذ کرده و سلول‌های آسیب‌دیده را منجمد و تخریب می‌کند. این نوع درمان برای ضایعات پوستی عمقی، زگیل‌های ویروسی مقاوم و برخی از انواع سرطان پوست مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۲. کرایوتراپی با یخ دی‌اکسید کربن

در این روش از سیلندرهایی حاوی دی‌اکسیدکربن منجمد استفاده می‌شود. یخ CO₂ به صورت مستقیم روی ناحیه هدف قرار داده می‌شود و با ایجاد سرما، بافت آسیب‌دیده را از بین می‌برد. این روش اغلب در مواردی با شدت کمتر و سطحی‌تر از روش نیتروژن مایع به کار می‌رود.

۳. سرمادرمانی با DMEP

این نوع کرایوتراپی با استفاده از ماده DMEP و در دمای حدود منفی ۵۷ درجه سانتی‌گراد انجام می‌شود. بیشتر برای درمان زگیل‌های معمولی و سطحی کاربرد دارد. گاهی این روش با درد، التهاب، قرمزی یا تورم همراه است که برای کاهش علائم، پزشک ممکن است داروهایی مانند آسپرین تجویز کند.

مراقبت‌ های بعد از کرایوتراپی زگیل تناسلی

بسیاری از بیماران این پرسش را مطرح می‌کنند که پس از فریز یا سوزاندن زگیل تناسلی چه اقداماتی باید انجام داد؟ رعایت برخی نکات مراقبتی قبل و بعد از درمان می‌تواند به روند بهبودی سریع‌تر و کاهش عوارض کمک کند.

در روز مراجعه برای کرایوتراپی، لازم است تمام موهای زائد ناحیه تناسلی با استفاده از کرم موبر تمیز شود. استفاده از تیغ یا ژیلت به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است باعث گسترش ویروس به سایر نواحی پوست شود.

پس از انجام درمان، معمولاً بیمار به حدود دو هفته زمان برای بهبودی کامل نیاز دارد. در چند روز ابتدایی ممکن است در ناحیه درمان احساس درد خفیف، تاول یا زخم‌های سطحی مشاهده شود که طبیعی است. در صورت باز شدن تاول و خروج ترشحات، توصیه می‌شود محل زخم کاملاً تمیز و خشک نگه داشته شود تا از بروز عفونت جلوگیری شود.

نکات مهم مراقبتی بعد از کرایوتراپی

• هر ۱۲ ساعت از پمادهای ترمیم‌کننده و التیام‌بخش استفاده شود.
• استحمام و شست‌وشوی ناحیه تحت درمان مشکلی ایجاد نمی‌کند.
• تا زمان بهبودی کامل از برقراری رابطه جنسی خودداری کرده یا از کاندوم استفاده شود.
• از دستکاری یا کندن زائده‌ها خودداری شود؛ این ضایعات پس از حدود یک هفته به‌صورت طبیعی می‌افتند.
• برای اصلاح مجدد ناحیه، از تیغ یا ژیلت استفاده نکنید.
• از لمس زائده‌های پوستی پرهیز کنید، زیرا تا زمان برطرف شدن کامل آن‌ها، امکان انتقال ویروس وجود دارد.

توصیه‌ های ویژه برای بانوان:

• پس از درمان ممکن است تا حدود سه هفته ترشحات آبکی واژینال مشاهده شود که طبیعی است.
• در دوران قاعدگی، از نوار بهداشتی به جای تامپون استفاده شود.
• تا زمان ترمیم کامل ناحیه تحت درمان، برقراری رابطه جنسی ممنوع است.

میزان اثربخشی کرایوتراپی زگیل تناسلی

بر اساس نتایج مطالعات پزشکی، کرایوتراپی زگیل تناسلی در حدود ۷۵ درصد از بیماران نتایج قطعی و موفقیت‌آمیز به همراه داشته است. همچنین تنها ۱۵ درصد از افراد اظهار داشته‌اند که زگیل‌ها پس از مدتی بازگشته‌اند. یکی از مزایای مهم این روش آن است که با پاکسازی کامل زائده‌ها، احتمال انتقال زگیل به سایر نواحی بدن تقریباً صفر خواهد بود.

با این حال، لازم است توجه داشته باشید که کرایوتراپی صرفاً زائده‌های ناشی از ویروس HPV را از بین می‌برد و ویروس همچنان در بدن باقی می‌ماند. ویروس ممکن است ضعیف یا غیرفعال شود، اما تاکنون درمان قطعی برای ریشه‌کنی ویروس HPV شناسایی نشده است.

طول درمان زگیل تناسلی با کرایوتراپی

مدت‌زمان درمان با روش کرایوتراپی بسته به شرایط مختلفی از جمله اندازه، تعداد زگیل‌ها و واکنش بدن بیمار متغیر است. با این حال، معمولاً درمان در دو مرحله اصلی صورت می‌گیرد:

• مرحله اول: درمان اولیه
  در اولین جلسه، نیتروژن مایع مستقیماً بر روی زائده‌ها اعمال شده و با منجمدسازی بافت زگیل، منجر به مرگ سلول‌های آلوده می‌شود.
• مرحله دوم: جلسات تکمیلی
  اکثر بیماران برای رسیدن به نتیجه مطلوب، نیاز به ۲ تا ۴ جلسه درمانی در فواصل یک تا دو هفته‌ای دارند.

مزایای درمان زگیل تناسلی با کرایوتراپی

در مقایسه با روش‌های دارویی یا پمادهای موضعی، کرایوتراپی دارای مزایای متعددی است، از جمله:

• درمان سریع و موثر، حتی در یک جلسه
• پیشگیری از انتقال زگیل به سایر نقاط بدن
• احساس درد بسیار کم و بدون نیاز به بی‌هوشی یا بستری شدن
• حفظ ظاهر طبیعی پوست و عدم ایجاد جای زخم
• امکان انجام درمان به صورت سرپایی در کلینیک

عوارض احتمالی کرایوتراپی

درمان با کرایو روشی ایمن و کم‌عارضه محسوب می‌شود، اما در موارد نادر ممکن است زخم‌های ایجادشده دچار عفونت شوند. در چنین شرایطی، پزشک معمولاً آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی تجویز می‌کند تا روند بهبودی تسریع یابد.

هزینه کرایوتراپی زگیل تناسلی

یکی از عواملی که برخی افراد را به سمت استفاده از پمادها و روش‌های دارویی سوق می‌دهد، هزینه درمان زگیل تناسلی با کرایوتراپی است. هرچند این روش ممکن است نسبت به روش‌های خانگی یا دارویی هزینه‌برتر باشد، اما باید توجه داشت که اثرگذاری بالاتر و درمان قطعی‌تر آن، ارزش این هزینه را دارد.

برای تعیین دقیق هزینه، بررسی و معاینه حضوری توسط پزشک الزامی است؛ چرا که هزینه نهایی به عواملی مانند تعداد، اندازه و محل قرارگیری زائده‌ها بستگی دارد. در برخی موارد خاص، ممکن است پزشک بر اساس شرایط بیمار، روش درمانی دیگری را توصیه کند.

کرایو تراپی زگیل تناسلی در کرج