سیستم ایمنی بدن ، وظیفه اصلی مراقبت از آن را دارد و اینکار را با حمله به عوامل خارجی انجام میدهد. گاهی این سیستم دچار مشکل شده و به جای عوامل خارجی، به سلولهای سالم بدن حمله خواهد کرد. پمفیگوس از جمله بیماریهای خود ایمنی است که موجب به وجود آمدن تاولها و زخمهای دردناک در نقاط مختلف بدن میشود. این بیماری مزمن را میتوان با داروهای تجویزی، در چند مرحله کنترل کرد. اگر شما هم با تاولهای غیرمعمول روی پوست خود مواجه شده اید که دردناک بوده و به زخم تبدیل میشوند، بهتر است برای تشخیص و درمان بیماری پمفیگوس در کرج به یک پزشک متبحر مراجعه کنید.
پمفیگوس چیست؟
پمفیگوس (pemphigus) به گروهی از بیماریهای خودایمنی پوستی گفته میشود که منجر به بروز تبخال یا تاول روی پوست افراد میشوند. این تاولها همچنین میتوانند در غشا مخاطی چشمها، بینی، دهان، گلو و ناحیه تناسلی ایجاد شوند.
این تاولها نرم بوده و به راحتی میترکند؛ سپس به زخمهایی دردناک تبدیل میشوند. اگر این تاولها را درمان نکنید، میتوانند در تمام سطح بدن پخش شده و احتمال بروز عفونت را بالا ببرند.
این عارضه گاهی اوقات با دیگر بیماریهای خودایمنی مثل بولوس پمفیگوئید، لوپوس اریتماتوز و بیماری هیلی هیلی اشتباه گرفته میشود. بیماری پمفیگوس مسری نیست، اما یک بیماری مزمن است که میتوان آن را با درمانهای مختلف کنترل کرد.
علائم بیماری پمفیگوس چیست؟
بسته به نوع بیماری، علائم آن نیز در هر فرد متفاوت خواهد بود. اما به صورت کلی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بروز برآمدگیهای پر از مایع روی پوست (تاول)
- پوست اطراف تاولها قرمز و صورتی میشود
- بروز زخمهایی که ظاهری سخت و پوسته پوسته دارند
- از تاولها و زخمهای ایجاد شده مایعی شفاف ترشح میشود
- تاولها و زخمها کمی خونریزی میکنند
- در بیماری پمفیگوس، پوست اطراف تاولها سست و آسیبپذیر بوده و پوسته پوسته میشود.
- بروز درد در تاولها و یا اطراف آن
- خارش پوست
توجه داشته باشید که این تاولها و زخمها به راحتی عفونی میشوند. علائم عفونی شدن تاولها شامل موارد زیر میشود:
- جمع شدن ترشحات سفید یا زرد رنگ داخل تاول
- احساس درد یا سوزش در صورت لمس کردن ضایعات
- تشکیل پوستههای زرد رنگ روی تاول در صورت ترکیدن آن
- بهبود نیافتن پوست
- تورم پوست اطراف تاول، یا بزرگ شدن آن
در صورتی که پمفیگوس تشدید شود با علائمی مثل تب، بیحالی، ضعف عضلانی، تاری دید و حساسیت به نور مواجه خواهید شد.
چه چیزی باعث بروز بیماری پمفیگوس میشود؟
علت دقیق این بیماری هنوز کشف نشده است، اما تحقیقات نشان میدهند که ژنتیک و دیگر عوامل محیطی نقش موثری در بروز آن دارند. پمفیگوس یک بیماری خودایمنی است؛ به این معنی که سیستم ایمنی بدن سلولهای سالم بدن را با عامل خارجی اشتباه گرفته و به آنها حمله میکند. زمانی که سیستم ایمنی به خود بدن حمله کند؛ متوجه علائم بروز این بیماری در قالب تاول و زخم روی پوست خود خواهید شد.
در موارد نادر برخی داروهای خاص مثل پنیسیلین، پیروکسیکام، برخی آنتیبیوتیکها، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی که برای آرتروز استفاده میشوند و داروهای فشارخون میتوانند باعث بروز این بیماری شوند.
پمفیگوس چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک شما ابتدا یک معاینه فیزیکی انجام داده و در مورد سوابق پزشکی شما سوالاتی را میپرسد. سپس ممکن است آزمایشاتی را برای تشخیص بهتر تجویز کند.
آزمایش پمفیگوس
برای تشخیص این بیماری، آزمایشات متعددی به انجام میرسد که در ادامه به بررسی آن ها پرداختهایم:
-
بیوپسی (نمونه برداری)
یک نمونه از بافت پوست اطراف تاول برداشته شده تا تحت بررسی قرار گیرد. این کار به تشخیص لایهای از پوست که تحت تاثیر بیماری قرار گرفته کمک میکند.
-
ایمونوفلورسانس مستقیم (DIF)
در این آزمایش پمفیگوس، یک نمونه بیوپسی به آنتیبادیهای فلوئورسنت آغشته میشود تا آنتیبادیهای IgG و پروتئینهای مکمل روی سطح سلولهای کراتین ساز تشخیص داده شوند.
-
ایمونوفلورسانس غیرمستقیم (IIF)
در این رویکرد آب خون بیمار در لایههای بافت پوششی مورد آزمایش قرار میگیرد تا وجود هرگونه اتوآنتی بادی را تشخیص دهد.
-
آزمایش ایمونوسوربنت مرتبط با آنزیم یا الیزا (ELISA)
این آزمایش برای تشخیص و اندازه گیری اتوانتی بادیهایی که علیه پروتئینهایی مثل پروتئین دسموگلین 1 و 3 فعالیت کرده و به شدت به پمفیگوس حساس هستند انجام میشود.
-
آزمایش نشانه نیکولسکی (Nikolsky’s sign)
این آزمایش، یک تست فیزیکی میباشد که در آن فشار مختصری به اطراف یک تاول وارد میشود. با اینکار بیرونیترین لایه پوست جابهجا شده و تاول کمی کشیده خواهد شد. این اقدام به تشخیص پمفیگوس کمک شایانی خواهد کرد.
-
تست تزانک (Tzanck smear)
در این آزمایش، یک نمونه که از زیر تاول به دست آمده، زیر یک میکروسکوپ بررسی خواهد شد تا سلولهای آکانتوسیت تشخیص داده شوند.
درمان پمفیگوس در کرج
درمان این بیماری، برای هر فرد متفاوت است. اما در کل راههایی که برای از بین بردن این عارضه استفاده میشود شامل موارد زیر است:
- دارودرمانی در جهت جلوگیری از بروز عفونت و بهبود پوست
- توقف مصرف داروهایی که باعث بروز این عارضه شدهاند
- درمان زخمها و تاولها
درمان پمفیگوس در کرج در چند مرحله انجام میشود. بیشتر بیماران این درمان را در سه مرحله به انجام میرسانند:
1.کنترل
مصرف دوز بالایی از برخی داروها میتواند تاولها را درمان کرده و از پخش شدن آنها جلوگیری کند.
2.تقویت
مصرف پی در پی و مداوم داروها به بهبود بیشتر تاولها تا از بین رفتن کامل آنها کمک میکند.
3.پیگیری و نگهداری
در این مرحله دوز داروها کمتر خواهد شد تا از بروز دوباره پمفیگوس جلوگیری شود.
داروی پمفیگوس
برای درمان پمفیگوس در کرج، از داروهای متعددی استفاده میشود. برای مثال:
- کورتیکواستروئیدها
این دسته از داروها برای کاهش تورم و التهاب استفاده میشوند. این دارو به صورت خوراکی، تزریقی یا موضعی قابل استفاده است.
- داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی
این داروها پاسخ سیستم خودایمنی بدن را کنترل میکنند.
- ریتوکسی مب
یک پادتن تک تاگی است که سلولهای B مشکلدار را هدف قرار میدهد.
- ایمونوگلوبولین درون رگی
در این روش، آنتیبادیهای سالم به صورت درون رگی به بیمار تزریق میشوند تا آنتیبادیهایی که باعث بروز بیماری شدهاند را کاهش دهند.
- مصرف آنتیبیوتیک
در برخی موارد، تاولها دچار عفونت میشوند. در چنین مواردی برای درمان پمفیگوس در کرج، پزشک آنتیبیوتیک تجویز میکند.
انواع پمفیگوس
بسته به اینکه تاولها در کجا تشکیل میشوند و علت بروز آنها چیست، میتوان این بیماری را به چند دسته تقسیم بندی کرد. در ادامه به بررسی انواع این بیماری پرداختهایم.
پمفیگوس ولگاریس (Pemphigus vulgaris)
این نوع، شایعترین نوع این بیماری است و همیشه در دهان رخ میدهد. به این نوع، پمفیگوس دهانی نیز گفته میشود. برخی افراد در دیگر غشای مخاطی نیز با تاول مواجه خواهند شد. این تاولها در لایههای سطحی پوست تشکیل شده و میتوانند دردناک باشند. به طور معمول این تاولها خیلی دیر بهبود مییابند.
این نوع بیماری باعث میگردد تاولهای قرمز و سفید رنگ یا زخمهای باز در داخل دهان تشکیل شود. این نوع همچنین باعث بروز تاولهایی نزدیک کشاله ران و روی پوست پا میشود.
پمفیگوس وژتانس (Pemphigus vegetans)
این نوع، بسیار شبیه به نوع ولگاریس است اما باعث بروز ضایعات ضخیمتری میشود. این ضایعات بیشتر در مناطقی از بدن که چین خوردهاند، مثل کشاله ران و زیر بغل تشکیل میشوند.
پمفیگوس ناشی از مصرف دارو
برخی داروها میتوانند باعث بروز تاول روی پوست شوند. آنتیبیوتیک و داروهای فشارخون از این دست داروها هستند. توجه داشته باشید که امکان دارد تاولها، ماهها بعد از مصرف این داروها تشکیل شوند.
پمفیگوس اریتماتوز (سندرم آشر)
این بیماری با لوپوس همپوشانی دارد و باعث بروز تاولهایی در قسمت بالایی کمر، سینه، گونه و کف سر میشود. زمانی که ضایعات تشکیل میشوند، معمولا قرمز رنگ و زبر هستند.
پمفیگوس فولیاسه
این نوع بیماری باعث بروز تاول در کف سر، صورت، گردن و کمر میشود. در این نوع ضایعات به ندرت در دهان تشکیل میشوند و بیشتر روی بیرونیترین لایه پوست اثر میگذارند. تاولهای کوچکتر ممکن است راحتتر بترکند؛ این امر باعث تشکیل ضایعات زبر در مناطق بزرگتری از پوست میشود.
این مدل بیماری باعث تشکیل تاولهای قرمز و بنفش، به صورت گروهی در کمر میشود که بیرونیترین لایه پوست را تحت تاثیر قرار میدهد.
پمفیگوس نئوپلاست
این نوع، نادرترین نوع این بیماری است که در بیماران مبتلا به سرطان ظهور پیدا میکند. در چنین شرایطی تاولهای بزرگی داخل دهان شکل میگیرند. اگر پزشک وجود این نوع از بیماری را تشخیص دهد، به دنبال بروز سرطان در دیگر قسمتهای بدن نیز میگردد.
بهترین دکتر برای درمان پمفیگوس
این بیماری اگر بهموقع و صحیح درمان نشود، میتواند منجر به عفونت، زخمهای مزمن و مشکلات جدی سلامتی شود. به همین دلیل، درمان پمفیگوس نیازمند مراجعه به متخصص پوست با تجربه در بیماریهای خودایمنی پوستی است. چنین پزشکی باید در تشخیص دقیق انواع این بیماری، مدیریت داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی و پایش مداوم عوارض جانبی مهارت داشته باشد. همچنین، تجربه کار با بیماران دارای ضایعات وسیع پوستی و توانایی هماهنگی با تیم درمانی چندتخصصی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
یکی از مهمترین نکات در درمان پمفیگوس، مراقبت از زخمها و ضایعات پوستی ناشی از تاولهاست. حتی با درمان سیستمیک صحیح، زخمها و تاولهای باز میتوانند منجر به درد، عفونت و طولانی شدن دوره بهبودی شوند. در این زمینه، کلینیک زخم مهرشهر کرج یک مرکز تخصصی مراقبت زخم است که میتواند مکمل درمانی بسیار مؤثری برای بیماران باشد. این کلینیک با استفاده از پانسمانهای تخصصی، روشهای نوین ترمیم بافت و تیم درمانی مجرب، به بهبود سریعتر و کاهش عوارض ناشی از ضایعات پوستی کمک میکند.
مهمترین مزیت کلینیک زخم مهرشهر کرج، امکان ارائه مراقبتهای تخصصی زخم در کنار درمان اصلی بیماری است. با هماهنگی بین پزشک متخصص پمفیگوس و تیم زخمپزشکی کلینیک، میتوان یک برنامه درمانی یکپارچه ایجاد کرد که هم کنترل سیستم ایمنی بیمار را تضمین کند و هم به محافظت و ترمیم پوست آسیبدیده بپردازد. این همکاری باعث میشود دوره درمان کوتاهتر، کیفیت زندگی بیمار بالاتر و خطر عوارض شدید به حداقل برسد.
ایا پمفیگوس مسری است؟
خیر، همانطور که گفته شد این بیماری مسری نیست و نمیتوان آن را به دیگر افراد منتقل کرد.
ایا پمفیگوس نوعی سرطان است؟
خیر، با اینکه این بیماری میتواند با سرطان همراه باشد اما خود این بیماری سرطان محسوب نمیشود.
پمفیگوس درمان قطعی دارد؟
با اینکه نمیتوان به صورت قطعی این بیماری را درمان کرد، اما با استفاده از روشهایی که ذکر شدند میتوان پمفیگوس را تا حد خیلی خوبی کنترل و از بروز دوباره آن پیشگیری کرد.
سخن آخر
بیماری پوستی پمفیگوس با اینکه یک بیماری مزمن است، اما میتوان آن را با استفاده از داروهای مختلف، کنترل کرد. این بیماری سرطانی و مسری نیست، بنابراین جای نگرانی در مورد آن وجود ندارد. توجه داشته باشید که تشخیص سریع و به موقع، میتواند شما را از بروز عوارض و مشکلات بیشتر مثل عفونت مصون دارد؛ به همین دلیل مهم است که برای درمان این بیماری به یک مرکز درمان زخم خوب در کرج مراجعه کنید.
