اسکار یا جای زخم چیست و چگونه درمان می‌شود؟

اسکار یا جای زخم ممکن است قرمز،صورتی و یا ۸تی قهوه‌ای، سفت، ضخیم یا برجسته یا فرورفته باشند و می‌توانند موجب احساس ناخوشایند شوند یا حتی حرکت و عملکرد را محدود کنند. با این حال، ظاهر شدن اسکار به عوامل مختلفی از جمله علت زخم، اندازه و عمق زخم، بخشی از بدن که زخمی شده است و نحوه مراقبت از زخم بستگی دارد.

اسکار یا جای زخم اثری است که پس از بهبود آسیب‌های پوستی روی بدن باقی می‌ماند. این تغییرات به دلیل تولید کلاژن اضافی در فرآیند ترمیم پوست ایجاد می‌شوند و می‌توانند از نظر ظاهر، اندازه و بافت متفاوت باشند. اسکارها گاه بخشی طبیعی از روند بهبود بدن هستند، اما ممکن است بر زیبایی و اعتماد به نفس فرد تأثیر بگذارند.

اسکار یا جای زخم چیست؟

اسکار یا جای زخم، نتیجه فرآیند طبیعی ترمیم پوست پس از آسیب‌دیدگی است. هنگام آسیب به پوست، بدن برای بازسازی ناحیه آسیب‌دیده کلاژن تولید می‌کند. این کلاژن اضافی باعث ایجاد بافتی متفاوت از پوست سالم می‌شود که به آن اسکار می‌گویند.

ظاهر اسکار به عواملی مانند نوع زخم، محل آسیب و ژنتیک فرد بستگی دارد. برخی اسکارها صاف و هم‌رنگ پوست‌اند، در حالی که برخی دیگر ممکن است برجسته، فرورفته یا تغییر رنگ داشته باشند. شدت اسکار را می‌توان با درمان‌های مناسب کاهش داد.

انواع اسکار یا جای زخم

انواع اسکارها شامل موارد زیر است:

اسکار یا جای زخم هایپرتروفیک

اسکار یا جای زخم روی صورت می‌تواند به دلایل مختلفی مانند آکنه، بریدگی، سوختگی یا جراحی ایجاد شود. زخم‌های روی صورت به دلیل قابل‌ مشاهده بودن، اهمیت زیادی دارند و بسیاری از افراد به دنبال راهکارهایی برای کاهش یا حذف آن‌ها هستند.

یکی از انواع شایع اسکارها، اسکار هیپرتروفیک است. این نوع اسکار زمانی ایجاد می‌شود که تولید کلاژن در ناحیه زخم بیش از حد طبیعی باشد، و به‌صورت زخم برجسته و ضخیم ظاهر شود. اسکارهای هیپرتروفیک اغلب در ناحیه‌ای که زخم ایجاد شده باقی می‌مانند و به بافت‌های اطراف سرایت نمی‌کنند، اما همچنان ممکن است ظاهر ناخوشایندی داشته باشند.

برای درمان اسکارهای هیپرتروفیک روی صورت، روش‌های مختلفی وجود دارد. استفاده از ژل‌ها و کرم‌های سیلیکونی، لیزر درمانی، میکرونیدلینگ و تزریق کورتیکواستروئید از جمله روش‌های مؤثر برای کاهش برجستگی و بهبود ظاهر اسکار هستند. همچنین، مراقبت‌های مداوم از پوست و استفاده از ضدآفتاب به کاهش التهاب و جلوگیری از تیره شدن اسکار کمک می‌کند.

اسکار یا جای زخم کلوئید

این اسکار برجسته شده و بزرگتر از زخمی هستند که باعث ایجاد اسکار شده است. این اسکارها می‌توانند تا یک سال پس از جراحت ظاهر شوند و ممکن است خارش یا درد داشته باشند.کلوئید یکی از پیچیده‌ترین و دشوارترین انواع اسکار است. این نوع اسکار فراتر از محل زخم گسترش می‌یابد و ممکن است به شدت برجسته، ضخیم و تیره باشد. کلوئید اغلب با خارش یا درد همراه است. برای درمان اسکار کلوئیدی معمولاً از روش‌های لیزر درمانی، جراحی، تزریق استروئید و پانسمان فشاری استفاده می‌شود.

اسکار یا جای زخم کنتراکچر

اسکارهایی که ایجاد می‌شوند از پوست اطراف آن سفت تر و ضخیم تر می‌باشد. این اسکار حرکت را محدود می‌کنند، به ویژه اگر جای زخم در نزدیکی مفصل اصلی مانند زانو باشد.این نوع اسکار معمولاً به دنبال سوختگی‌های شدید ایجاد می‌شود و می‌تواند باعث کاهش حرکت مفاصل و دامنه حرکتی یا پوست اطراف ناحیه آسیب‌دیده شود. اسکارهای کنتراکچرباعث کشیدگی و انقباض پوست می‌شوند. در برخی موارد ممکن است نیاز به جراحی‌های ترمیمی و فیزیوتراپی باشد تا عملکرد ناحیه آسیب‌دیده بازگردانده شود.

آیا جای زخم‌ها می‌توانند کاملاً ناپدید شوند؟

اسکار یا جای زخم‌ به‌طور کامل ناپدید نمی‌شوند، اما می‌توانند تا حد زیادی محو شوند و کمتر قابل‌ مشاهده باشند. میزان محوشدن جای زخم به عواملی مثل عمق زخم، نوع پوست، و نحوه مراقبت از زخم بستگی دارد. زخم‌های سطحی معمولاً به مرور زمان بهبود می‌یابند و کمتر دیده می‌شوند، اما زخم‌های عمیق‌تر ممکن است به مراقبت‌های ویژه‌تری نیاز داشته باشند.

روش‌های مختلفی برای کاهش جای زخم وجود دارد. استفاده از کرم‌های ترمیم‌کننده، ژل‌های سیلیکونی و درمان‌های خانگی مانند روغن‌های گیاهی می‌تواند به بهبود ظاهر جای زخم کمک کند. برای زخم‌های شدیدتر، روش‌هایی مثل لیزر درمانی یا میکرونیدلینگ توصیه می‌شوند.

در نهایت، مراقبت درست و مداوم از زخم و مراجعه به مرکز تخصصی درمان زخم در کرج، احتمال محوشدن جای زخم را افزایش می‌دهد. اگرچه جای زخم‌ها به‌طور کامل از بین نمی‌روند، با مراقبت‌های مناسب می‌توان آن‌ها را بسیار کم‌رنگ و غیرقابل‌ توجه کرد.

چگونه از تشکیل اسکار جلوگیری کنیم؟

جلوگیری از تشکیل اسکار یکی از مراحل مهم مراقبت از زخم است. اولین و مهم‌ترین نکته، مراقبت صحیح از زخم و حفظ رطوبت مناسب زخم است یعنی اینکه زخم اگر در هوای آزاد باز بماند و خشک شود باعث ایجاد اسکار زخم میشود. برای شروع، زخم را به‌درستی تمیز کنید و از مواد ضدعفونی‌کننده ملایم استفاده کنید تا از عفونت جلوگیری شود. پس از تمیز کردن زخم، آن را با پاسنمان مناسب که رطوبت کافی را فراهم میکند بپوشانید و مطمئن شوید که زخم خشک و تمیز باقی بماند. همچنین دستگاه فوتو تراپی نقش بسیار مهمی در جلوگیری از اسکار دارد و میتواند تا حد زیادی از ایجاد جای زخم جلوگیری کند

حفظ رطوبت زخم نیز اهمیت زیادی دارد. استفاده از کرم‌های مرطوب‌کننده مخصوص زخم یا ژل‌های سیلیکونی می‌تواند به کاهش احتمال تشکیل اسکار کمک کند. این محصولات کمک می‌کنند تا بافت زخم نرم بماند و از خشکی که می‌تواند به تشکیل اسکار منجر شود، جلوگیری کنند.

در مراحل بعدی، استفاده از کرم‌های ضدآفتاب برای محافظت از زخم در برابر تابش مستقیم خورشید ضروری است. اشعه UV می‌تواند باعث تیره شدن و برجسته‌تر شدن اسکارها شود. همچنین، اگر زخم‌های شما عمیق و گسترده هستند، مشاوره با کارشناس زخم برای انتخاب درمان‌های پیشرفته‌تر مانند لیزر یا میکرونیدلینگ می‌تواند مفید باشد. رعایت این نکات به شما کمک می‌کند تا از تشکیل اسکار جلوگیری کرده و پوستتان را سالم و زیبا نگه دارید

از بین بردن اسکار یا جای زخم

مداخلات جهت درمان اسکار زخم در درجه اول به نوع اسکار بستگی دارد که می‌تواند شامل یک یا چند گزینه زیر باشد:
• فشار درمانی: این روش درمانی شامل اعمال فشار با لباس مخصوص بر روی پانسمان بر روی زخم در حال بهبودی برای کاهش جای زخم یا جلوگیری از تشکیل یا بازگشت کلوئید است.
• مرطوب کننده ها: اگر حداقل دو بار در روز استفاده شود، مرطوب کننده ها می‌توانند انعطاف پذیری را بهبود بخشند و به بهبود آن ناحیه کمک کنند.
• ژل، ورق یا پماد حاوی سیلیکون: ژل، ورق ها یا پماد های سیلیکون پس از بسته شدن زخم استفاده می‌شوند و می‌توان برای چندین ماه از آنها استفاده کرد تا سایز، سختی، قرمزی، خارش یا سفتی جای زخم را کاهش دهد. آنها همچنین می‌توانند از بلند شدن جای زخم جلوگیری کنند.
• پانسمان پلی اورتان: این پانسمان ها رطوبت بهینه را حفظ می‌کنند و انعطاف پذیر هستند و می‌توانند برای کاهش اسکار یا کاهش رنگ، سختی و اندازه اسکار برجسته استفاده شوند.
• لیزر یا سایر روش های درمانی: این روش های درمانی به طور فزاینده ای رایج شده اند زیرا می‌توانند از ایجاد جای زخم و کلوئید جلوگیری کنند، باعث کاهش اسکار پس از جراحی، کاهش رنگ و کاهش درد، سفتی، خارش و تورم می‌گردند.
• تزریق کورتیکواستروئید: این تزریق مستقیماً در جای زخم انجام می‌شود تا اندازه آن را کاهش داده و خارش و درد را تسکین دهد، اگرچه به طور معمول به چندین درمان مکمل نیاز دارند
• پرتودرمانی: پرتودرمانی می‌تواند اسکارهای برجسته را کاهش داده و برخی از خارش ها و ناراحتی ها را تسکین دهد.

لیزر درمانی برای جای زخم

لیزر درمانی یکی از روش‌های پیشرفته و مؤثر در کاهش ظاهر جای زخم است که در سال‌های اخیر محبوبیت زیادی پیدا کرده است. این روش بر اساس استفاده از پرتوهای نور با طول موج مشخص عمل می‌کند تا با تحریک پوست و بافت‌های زیرین، فرآیند ترمیم طبیعی بدن را بهبود دهد. لیزر می‌تواند اسکارهای مختلف از جمله اسکار ناشی از جراحی، سوختگی، آکنه و زخم‌های قدیمی را هدف قرار دهد و ظاهر آن‌ها را کاهش دهد.

لیزر درمانی معمولاً با هدف بهبود بافت، کاهش قرمزی و صاف شدن سطح پوست انجام می‌شود. بسته به نوع اسکار و شدت آن، پزشک ممکن است از لیزرهای متفاوت استفاده کند. لیزرهای فرکشنال یکی از رایج‌ترین گزینه‌ها هستند که با ایجاد میکروکانال‌های کوچک در پوست، تولید کلاژن و الاستین را تحریک می‌کنند و باعث نوسازی پوست می‌شوند. این روش معمولاً دردناک نیست و عوارض آن محدود و قابل کنترل است، هرچند ممکن است بعد از درمان کمی قرمزی، تورم یا پوسته‌ریزی مشاهده شود.

تعداد جلسات لیزر درمانی برای هر فرد متفاوت است و بستگی به نوع و عمق اسکار دارد. برخی افراد پس از چند جلسه تغییرات قابل توجهی در بافت و رنگ اسکار خود مشاهده می‌کنند، اما برای برخی دیگر نیاز به جلسات بیشتری است. همچنین مراقبت‌های پس از لیزر، مانند استفاده از کرم‌های مرطوب‌کننده، محافظت از نور خورشید و پرهیز از فشار مستقیم روی محل اسکار، نقش مهمی در نتیجه نهایی دارند.

مزیت اصلی لیزر درمانی نسبت به روش‌های سنتی کاهش اسکار، عدم نیاز به جراحی و ترمیم سریع‌تر پوست است. با این حال، نتایج لیزر درمانی همیشه کامل نیست و ممکن است برخی جای زخم‌ها نیاز به ترکیب روش‌های درمانی دیگر، مانند تزریق یا جراحی اصلاحی، داشته باشند.

در نهایت، لیزر درمانی جای زخم در کرج یک گزینه مطمئن و علمی برای کاهش ظاهر جای زخم است که تحت نظر پزشک متخصص پوست انجام می‌شود و می‌تواند کیفیت پوست و اعتماد به نفس افراد را به شکل قابل توجهی بهبود دهد.

نکته نهایی